Tuần qua ghi nhận một số văn bản đáng chú ý về áp dụng IFRS tại Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam, lựa chọn nhà đầu tư dự án, phòng ngừa tranh chấp đầu tư quốc tế, cấp ý kiến pháp lý và kinh doanh hàng miễn thuế. Bản tin dưới đây phân biệt rõ văn bản đã ban hành, văn bản bắt đầu có hiệu lực và định hướng đang ở giai đoạn dự thảo.
1. Kế toán và báo cáo tài chính
Thông tư 118/2026/TT-BTC: hướng dẫn áp dụng IFRS tại Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam
Mới ban hành – hiệu lực từ 01/01/2027
- Cơ quan ban hành: Bộ Tài chính; ban hành ngày 18/08/2026.
- Đối tượng: doanh nghiệp, tổ chức kinh tế là thành viên của Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam, có đủ khả năng và tự lựa chọn áp dụng IFRS. Đây không phải cơ chế áp dụng đại trà cho mọi doanh nghiệp Việt Nam.
- Nội dung cốt lõi: IFRS được áp dụng nguyên bản và nhất quán trong năm tài chính. Việc bắt đầu hoặc dừng áp dụng chỉ thực hiện từ đầu năm tài chính tiếp theo; doanh nghiệp phải thông báo bằng văn bản cho Bộ Tài chính ít nhất 30 ngày trước khi áp dụng hoặc dừng áp dụng.
- Chuyển đổi lần đầu: thực hiện theo IFRS 1, bao gồm thông tin so sánh và thuyết minh theo yêu cầu. Doanh nghiệp phải công bố việc tuân thủ IFRS trong thuyết minh báo cáo tài chính.
- Thuế: nghĩa vụ thuế vẫn được xác định theo pháp luật thuế Việt Nam, không tự động xác định theo số liệu IFRS.
So với trước: Thông tư tạo căn cứ hướng dẫn riêng cho nhóm thành viên Trung tâm tài chính quốc tế có nhu cầu lập và trình bày báo cáo theo IFRS; đồng thời đặt ra quy trình thông báo và trách nhiệm giải trình rõ ràng với cơ quan quản lý, cơ quan thuế.
Ảnh hưởng và việc cần làm: BN Consulting cần phân loại đúng khách hàng thuộc phạm vi; với đơn vị dự kiến áp dụng từ năm 2027, nên lập kế hoạch chuyển đổi dữ liệu, chính sách kế toán, hệ thống tài khoản, số liệu so sánh, kiểm soát nội bộ và cầu nối IFRS–thuế ngay trong năm 2026.
Nguồn chính thức: Cổng Thông tin điện tử Chính phủ – Thông tư 118/2026/TT-BTC.
Thông tư 119/2026/TT-BTC: chế độ kế toán đối với các khoản vay, trả nợ công
Mới ban hành – hiệu lực từ 01/01/2027
- Cơ quan ban hành: Bộ Tài chính; ban hành ngày 18/08/2026.
- Phạm vi: kế toán các khoản vay, trả nợ của Chính phủ và chính quyền địa phương; thống kê, theo dõi các khoản nợ cho vay lại và bảo lãnh Chính phủ.
- Đối tượng chịu tác động: chủ yếu là cơ quan, đơn vị quản lý nợ công và các chủ thể liên quan đến vốn vay, cho vay lại hoặc bảo lãnh Chính phủ; không phải chế độ kế toán chung của doanh nghiệp thông thường.
Ảnh hưởng và việc cần làm: BN Consulting chỉ cần rà soát sâu đối với khách hàng tham gia dự án sử dụng vốn vay Chính phủ, ODA/vay ưu đãi, cơ chế cho vay lại hoặc bảo lãnh Chính phủ; cần sớm đối chiếu quy trình báo cáo, dữ liệu hợp đồng vay và phân công đầu mối trước kỳ áp dụng 2027.
Nguồn chính thức: Cổng Thông tin điện tử Chính phủ – Thông tư 119/2026/TT-BTC.
2. Đăng ký và quản trị doanh nghiệp
Chưa ghi nhận thay đổi đáng kể từ nguồn công bố chính thức trong kỳ rà soát đối với thủ tục đăng ký doanh nghiệp và quản trị nội bộ doanh nghiệp nói chung.
3. Đầu tư, dự án đầu tư và doanh nghiệp có vốn nước ngoài
Nghị định 274/2026/NĐ-CP: lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án đầu tư kinh doanh
Có hiệu lực trong tuần – từ 21/08/2026
- Cơ quan ban hành: Chính phủ; ban hành ngày 07/07/2026.
- Nội dung cốt lõi: quy định chi tiết việc lựa chọn nhà đầu tư cho dự án đầu tư kinh doanh; làm rõ nhóm dự án thuộc diện đấu thầu và cơ chế đánh giá hồ sơ.
- Ưu đãi trong đánh giá: nguồn công bố chính thức nêu các mức ưu đãi 5% hoặc 2% cho một số trường hợp ứng dụng công nghệ tiên tiến, công nghệ cao, công nghệ xanh, kỹ thuật hiện có tốt nhất để giảm ô nhiễm, có cam kết chuyển giao công nghệ hoặc thuộc nhóm doanh nghiệp khoa học và công nghệ/đổi mới sáng tạo/công nghệ cao theo điều kiện pháp luật.
- Đối tượng: cơ quan có thẩm quyền, bên mời thầu và nhà đầu tư trong các dự án phải lựa chọn nhà đầu tư theo pháp luật đấu thầu.
Ảnh hưởng và việc cần làm: khách hàng phát triển dự án cần rà soát lại căn cứ lựa chọn nhà đầu tư, hồ sơ mời thầu và bằng chứng đáp ứng điều kiện ưu đãi. Không nên chỉ nêu cam kết công nghệ chung chung; hồ sơ cần có căn cứ pháp lý và tài liệu chứng minh khả năng thực hiện. Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia đã thông báo cập nhật chức năng để hỗ trợ nghị định từ ngày 21/08/2026.
Nguồn chính thức: Nghị định 274/2026/NĐ-CP; thông tin chính sách của Báo Điện tử Chính phủ; Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia.
Nghị định 323/2026/NĐ-CP: phòng ngừa và giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế
Mới ban hành và có hiệu lực – 17/08/2026
- Cơ quan ban hành: Chính phủ.
- Nội dung cốt lõi: cơ quan nhà nước phải chủ động rà soát việc thực hiện pháp luật, đối thoại với nhà đầu tư nước ngoài, xử lý kịp thời khiếu nại và kiến nghị, đồng thời lưu giữ đầy đủ hồ sơ dự án.
- Cam kết trong xúc tiến đầu tư: cơ quan, người thực hiện xúc tiến phải lấy ý kiến cơ quan liên quan trước khi đưa ra cam kết; không được hứa ưu đãi hoặc hỗ trợ vượt thẩm quyền hay không có căn cứ pháp luật. Tài liệu xúc tiến chỉ có tính tham khảo, không tự tạo thành cam kết của Nhà nước.
- Kênh phản ánh: nhà đầu tư nước ngoài có thể gửi khiếu nại, kiến nghị đến cơ quan có thẩm quyền và qua Cổng thông tin quốc gia về đầu tư. Văn bản quy định mốc chuyển hồ sơ không đúng thẩm quyền trong 5 ngày làm việc và, nếu pháp luật chuyên ngành không quy định khác, mốc xử lý/cập nhật kết quả trong 30 ngày làm việc.
Ảnh hưởng và việc cần làm: doanh nghiệp FDI nên chuẩn hóa hồ sơ trao đổi với cơ quan nhà nước, lưu dấu vết hành chính và tách rõ tài liệu quảng bá với văn bản cam kết có thẩm quyền. BN Consulting cần rà soát nội dung biên bản làm việc, thư hỗ trợ đầu tư, thỏa thuận hợp tác và lộ trình khiếu nại trước khi khách hàng dựa vào đó để ra quyết định.
Nguồn chính thức: Cổng Thông tin điện tử Chính phủ – Nghị định 323/2026/NĐ-CP.
Nghị định 324/2026/NĐ-CP: rút ngắn một số bước trong thủ tục cấp ý kiến pháp lý
Mới ban hành – hiệu lực từ 01/10/2026
- Cơ quan ban hành: Chính phủ; ban hành ngày 17/08/2026; sửa đổi, bổ sung Nghị định 51/2015/NĐ-CP.
- Thay đổi chính: hồ sơ có thể nộp điện tử hoặc bằng giấy; hồ sơ giấy được sử dụng khi liên quan bí mật nhà nước hoặc hệ thống chưa đáp ứng/gặp sự cố.
- So với quy định cũ: với hồ sơ phức tạp, thời hạn để Bộ Tư pháp yêu cầu sửa đổi, bổ sung hoặc làm rõ và thời hạn để cơ quan đề nghị hoàn thiện hồ sơ đều được rút từ tối đa 15 xuống 10 ngày làm việc.
- Đối tượng: cơ quan, tổ chức tham gia giao dịch thuộc diện cấp ý kiến pháp lý, đáng chú ý gồm một số giao dịch vay ODA/vay ưu đãi nước ngoài, bảo lãnh Chính phủ và phát hành trái phiếu quốc tế.
Ảnh hưởng và việc cần làm: khách hàng có giao dịch thuộc phạm vi này nên chuẩn hóa danh mục tài liệu và đầu mối phản hồi vì thời gian bổ sung hồ sơ ngắn hơn; đồng thời kiểm tra khả năng nộp điện tử và phương án xử lý tài liệu mật.
Nguồn chính thức: Nghị định 324/2026/NĐ-CP; tóm tắt chính sách của Báo Điện tử Chính phủ.
Công điện 58/CĐ-TTg: rà soát dự án tồn đọng, kéo dài
Chỉ đạo điều hành ban hành ngày 22/08/2026
- Cơ quan ban hành: Thủ tướng Chính phủ.
- Nội dung: yêu cầu các bộ, địa phương, chủ đầu tư và ban quản lý dự án rà soát, phân loại, đề xuất giải pháp cho dự án tồn đọng trên Hệ thống 751; hoàn thành cập nhật thông tin theo yêu cầu trước ngày 15/09/2026.
- Bản chất pháp lý: đây là chỉ đạo đối với cơ quan và đơn vị có trách nhiệm, không phải nghĩa vụ mới áp dụng chung cho mọi doanh nghiệp.
Ảnh hưởng và việc cần làm: khách hàng có dự án chậm triển khai hoặc đang vướng thủ tục nên chuẩn bị hồ sơ tóm tắt tình trạng, nguyên nhân, căn cứ pháp lý, thẩm quyền giải quyết và phương án đề xuất để phối hợp đúng cơ quan đầu mối.
Nguồn chính thức: Cổng Thông tin điện tử Chính phủ – Công điện 58/CĐ-TTg.
4. Thuế, hóa đơn, hải quan và tài chính doanh nghiệp
Nghị định 273/2026/NĐ-CP: cơ chế mới về kinh doanh hàng miễn thuế
Có hiệu lực trong tuần – từ 21/08/2026
- Cơ quan ban hành: Chính phủ; ban hành ngày 07/07/2026.
- Nội dung cốt lõi: quy định quản lý đối với hoạt động kinh doanh hàng miễn thuế, người mua hàng, doanh nghiệp kinh doanh và công tác kiểm tra, giám sát hải quan.
- So với cơ chế trước: khi thông tin người mua được kết nối, chia sẻ từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư hoặc cơ sở dữ liệu chuyên ngành, người mua không phải xuất trình giấy tờ bản giấy tương ứng; đây là bước giảm yêu cầu chứng từ vật lý so với Nghị định 100/2020/NĐ-CP.
- Lưu ý: chính sách thuế đối với hàng hóa vẫn thực hiện theo pháp luật thuế và quản lý thuế có liên quan; nghị định không đồng nghĩa với việc mở rộng miễn thuế cho mọi giao dịch.
Ảnh hưởng và việc cần làm: khách hàng kinh doanh hàng miễn thuế, bán lẻ du lịch, cảng hàng không/cảng biển và logistics cần rà soát kết nối dữ liệu, quy trình nhận diện người mua, quản lý hàng hóa, tem hàng miễn thuế và lưu vết giao dịch.
Nguồn chính thức: Nghị định 273/2026/NĐ-CP; tóm tắt chính sách của Báo Điện tử Chính phủ.
Thuế nội địa và hóa đơn điện tử
Chưa ghi nhận thay đổi đáng kể trong kỳ đối với quy định áp dụng chung về thuế GTGT, thuế TNDN, thuế TNCN, quản lý thuế hoặc hóa đơn điện tử từ các nguồn chính thức được rà soát.
5. Lao động, giấy phép lao động và visa
Chưa ghi nhận thay đổi đáng kể trong kỳ đối với quy định áp dụng chung về lao động, giấy phép lao động cho người nước ngoài, thị thực và cư trú.
6. Dự thảo và định hướng chính sách cần theo dõi
Việc cần theo dõi: BN Consulting nên tiếp tục bám sát hồ sơ trình Quốc hội, bản dự thảo chính thức và báo cáo tiếp thu để đánh giá tác động khi nội dung đủ ổn định.
Nguồn chính thức: Báo Điện tử Chính phủ, ngày 21/08/2026.
7. Danh sách việc BN Consulting nên chủ động thực hiện
- Phân nhóm khách hàng ngay: thành viên Trung tâm tài chính quốc tế; nhà đầu tư dự án thuộc diện đấu thầu; doanh nghiệp FDI có vướng mắc hành chính; dự án ODA/vay ưu đãi/bảo lãnh Chính phủ; doanh nghiệp kinh doanh hàng miễn thuế.
- Gửi cảnh báo chuyên đề IFRS: nhấn mạnh phạm vi hẹp của Thông tư 118 và yêu cầu chuẩn bị số liệu chuyển đổi trước năm 2027.
- Rà soát hồ sơ dự án: kiểm tra căn cứ lựa chọn nhà đầu tư, tài liệu chứng minh ưu đãi công nghệ và hồ sơ các dự án đang chậm tiến độ.
- Chuẩn hóa hồ sơ FDI: lưu biên bản, công văn và lịch sử xử lý; không coi tài liệu xúc tiến đầu tư là cam kết pháp lý của Nhà nước.
- Cập nhật quy trình giao dịch có ý kiến pháp lý: bố trí đầu mối phản hồi trong mốc 10 ngày làm việc kể từ khi cơ quan có thẩm quyền yêu cầu hoàn thiện hồ sơ.
- Theo dõi dự thảo thuế: chưa tư vấn thay đổi nghĩa vụ cho đến khi có văn bản được ban hành và xác định rõ ngày hiệu lực.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét