Bản tin pháp luật BN Consulting tuần 28/09–04/10/2026

Tuần qua ghi nhận các thay đổi đáng chú ý về chính sách thuế xăng dầu, dự án PPP và BT, đấu thầu theo các hiệp định thương mại tự do, chuyển đổi đơn vị sự nghiệp công lập, truy xuất nguồn gốc hàng hóa, thủ tục hải quan bưu chính–chuyển phát nhanh và hoạt động của chi nhánh ngân hàng nước ngoài. Bản tin phân biệt rõ văn bản đã có hiệu lực, văn bản mới ban hành nhưng chưa có hiệu lực và nội dung chỉ mang tính theo dõi.

1. Thuế

Nghị quyết 43/2026/NQ-CP – kéo dài chính sách thuế đối với xăng dầu

Mới ban hành và có hiệu lực

• Cơ quan ban hành: Chính phủ; ban hành ngày 30/09/2026; hiệu lực từ 01/10/2026 đến hết 31/12/2026.
• Nội dung cốt lõi: kéo dài đến hết năm 2026 thời hạn áp dụng Nghị quyết 25/2026/NQ-CP và Nghị định 72/2026/NĐ-CP về thuế nhập khẩu ưu đãi đối với xăng, dầu và nguyên liệu sản xuất xăng dầu; đồng thời kéo dài các quy định về thuế bảo vệ môi trường và thuế GTGT tại Điều 1, Điều 2 Nghị quyết 19/2026/QH16. Thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng tiếp tục thực hiện theo Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt và văn bản hướng dẫn.
• So với trước: đây là gia hạn thời gian áp dụng cơ chế đang có, không phải văn bản thiết lập một mức thuế mới.
• Đối tượng chịu tác động: doanh nghiệp nhập khẩu, sản xuất, phân phối và sử dụng xăng dầu, nguyên liệu sản xuất xăng dầu, nhiên liệu bay.
• Ảnh hưởng và việc cần làm: BN Consulting nên lưu ý khách hàng khi lập dự toán chi phí nhiên liệu, kê khai thuế và xác định giá vốn trong quý IV/2026; không tự động kéo dài cơ chế sau 31/12/2026 nếu chưa có văn bản mới.

Nguồn chính thức: Nghị quyết 43/2026/NQ-CP

2. Tài chính doanh nghiệp và ngân hàng

Thông tư 138/2026/TT-BTC – hướng dẫn trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ

Bắt đầu có hiệu lực

• Cơ quan ban hành: Bộ Tài chính; ban hành ngày 25/09/2026; hiệu lực từ 01/10/2026.
• Nội dung cốt lõi: hướng dẫn một số điều của Nghị định 200/2026/NĐ-CP về chào bán, giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ trong nước và chào bán trái phiếu doanh nghiệp ra thị trường quốc tế.
• Đối tượng chịu tác động: doanh nghiệp phát hành, tổ chức tư vấn, đại lý phát hành, lưu ký và nhà đầu tư thuộc phạm vi điều chỉnh.
• Ảnh hưởng và việc cần làm: khách hàng đang chuẩn bị hoặc quản lý một đợt phát hành cần cập nhật ngay checklist hồ sơ, quy trình công bố thông tin và đầu mối phối hợp theo Thông tư; BN Consulting không nên tiếp tục sử dụng biểu mẫu nội bộ chỉ dựa trên quy định trước ngày 01/10/2026.

Nguồn chính thức: Thông tư 138/2026/TT-BTC

Thông tư 52/2026/TT-NHNN – phòng giao dịch của chi nhánh ngân hàng nước ngoài trong khu thương mại tự do, khu phi thuế quan

Mới ban hành và có hiệu lực

• Cơ quan ban hành: Ngân hàng Nhà nước Việt Nam; ban hành ngày 30/09/2026; hiệu lực từ 01/10/2026.
• Nội dung cốt lõi: quy định điều kiện, hồ sơ, thủ tục thành lập, khai trương, đổi tên, thay đổi địa điểm, chấm dứt hoạt động và phạm vi hoạt động của phòng giao dịch thuộc chi nhánh ngân hàng nước ngoài trong khu thương mại tự do hoặc khu phi thuế quan. Mỗi chi nhánh ngân hàng nước ngoài được thành lập một phòng giao dịch thuộc mô hình này trên lãnh thổ Việt Nam nếu đáp ứng các điều kiện theo Thông tư.
• Đối tượng chịu tác động: chi nhánh ngân hàng nước ngoài và các cơ quan, tổ chức liên quan tại khu thương mại tự do, khu phi thuế quan.
• Ảnh hưởng và việc cần làm: BN Consulting cần đưa văn bản này vào hồ sơ tư vấn cho nhà đầu tư ngân hàng nước ngoài hoặc dự án trong khu kinh tế đặc biệt; doanh nghiệp thông thường không phải là đối tượng trực tiếp xin chấp thuận.

Nguồn chính thức: Thông tư 52/2026/TT-NHNN

Thông tư 50/2026/TT-NHNN và Nghị định 316/2026/NĐ-CP

• Thông tư 50/2026/TT-NHNN: ban hành ngày 30/09/2026, hiệu lực 01/12/2026, quy định các giới hạn và tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài. Đây là nghĩa vụ trực tiếp của các tổ chức tín dụng, không phải nghĩa vụ tuân thủ độc lập của doanh nghiệp vay vốn. Nguồn chính thức.
• Nghị định 316/2026/NĐ-CP: ban hành ngày 11/08/2026 và bắt đầu có hiệu lực ngày 01/10/2026, sửa đổi chế độ tài chính đối với tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài và cơ chế giám sát vốn nhà nước tại tổ chức tín dụng. BN Consulting cần lưu ý khi phục vụ khách hàng ngân hàng hoặc giao dịch liên quan đến vốn nhà nước trong tổ chức tín dụng. Nguồn chính thức.

3. Đầu tư và dự án PPP/BT

Nghị định 377/2026/NĐ-CP – sửa đồng bộ bốn nghị định về PPP và BT

Mới ban hành, có hiệu lực ngay

• Cơ quan ban hành: Chính phủ; ban hành và có hiệu lực ngày 01/10/2026.
• Nội dung cốt lõi: sửa đổi Nghị định 180/2025/NĐ-CP, 243/2025/NĐ-CP, 257/2025/NĐ-CP và 312/2025/NĐ-CP. Các nhóm sửa đổi đáng chú ý gồm cơ chế PPP trong khoa học–công nghệ và dữ liệu; hợp đồng hỗn hợp; phân cấp cơ quan có thẩm quyền; chuẩn bị và lựa chọn nhà đầu tư; nội dung hợp đồng; cơ chế tài chính, thanh toán và quyết toán dự án BT.
• So với trước: bổ sung cơ chế hợp đồng hỗn hợp cho dự án khoa học–công nghệ; cập nhật hồ sơ và quy trình theo khung Luật PPP đã sửa đổi; bãi bỏ Nghị định 69/2019/NĐ-CP về sử dụng tài sản công thanh toán dự án BT, đồng thời quy định chuyển tiếp cho hợp đồng và hồ sơ đang triển khai.
• Đối tượng chịu tác động: cơ quan nhà nước có thẩm quyền, nhà đầu tư, doanh nghiệp dự án PPP/BT, tổ chức tư vấn và bên cho vay.
• Ảnh hưởng và việc cần làm: rà soát lại căn cứ pháp lý trong báo cáo nghiên cứu khả thi, hồ sơ mời thầu, hợp đồng và mô hình tài chính; xác định hồ sơ thuộc trường hợp tiếp tục theo quy định cũ hay phải điều chỉnh theo Nghị định 377.

Nguồn chính thức: Nghị định 377/2026/NĐ-CP

Thông tư 72/2026/TT-BXD – định mức chi phí dự án PPP đường bộ

Mới ban hành, chưa có hiệu lực

• Cơ quan ban hành: Bộ Xây dựng; ban hành ngày 30/09/2026; hiệu lực từ 15/11/2026.
• Nội dung cốt lõi: ban hành định mức chi phí chuẩn bị dự án và chi phí hoạt động triển khai dự án sau khi ký hợp đồng của cơ quan có thẩm quyền/cơ quan ký kết hợp đồng PPP đường bộ; dự án PPP giao thông khác có thể nghiên cứu áp dụng hoặc điều chỉnh phù hợp.
• Chuyển tiếp: chi phí hoặc dự toán đã được phê duyệt trước ngày hiệu lực tiếp tục thực hiện; trường hợp điều chỉnh dự án hoặc dự toán chưa được phê duyệt tại ngày hiệu lực phải áp dụng quy định mới theo phạm vi của Thông tư.
• Ảnh hưởng và việc cần làm: nhóm tư vấn dự án cần cập nhật cơ sở lập tổng mức đầu tư, dự toán chi phí quản lý hợp đồng và bảng hệ số trước các mốc phê duyệt.

Nguồn chính thức: Thông tư 72/2026/TT-BXD

4. Đăng ký, quản trị doanh nghiệp và vốn nhà nước

Nghị định 373/2026/NĐ-CP – chuyển đơn vị sự nghiệp công lập thành doanh nghiệp

Mới ban hành và có hiệu lực

• Cơ quan ban hành: Chính phủ; ban hành và có hiệu lực ngày 30/09/2026.
• Nội dung cốt lõi: quy định hai phương thức chuyển đổi: thành công ty cổ phần hoặc thành công ty TNHH một thành viên do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ. Văn bản đặt ra nguyên tắc, tiêu chí chuyển đổi, xác định giá trị đơn vị, xử lý tài chính–đất đai, bán cổ phần, quyền lợi người lao động, đăng ký doanh nghiệp và công khai thông tin.
• So với trước: Nghị định thay thế Nghị định 150/2020/NĐ-CP và bãi bỏ Điều 41 Nghị định 125/2025/NĐ-CP. Đơn vị chuyển đổi phải tự bảo đảm chi thường xuyên và đầu tư hoặc tự bảo đảm chi thường xuyên trong hai năm gần nhất; trường hợp chuyển thành công ty cổ phần mà pháp luật chuyên ngành và pháp luật về vốn nhà nước không quy định tỷ lệ, cơ quan có thẩm quyền quyết định nhưng tỷ lệ vốn nhà nước sau chuyển đổi phải trên 35% vốn điều lệ.
• Đối tượng chịu tác động: đơn vị sự nghiệp công lập thuộc phạm vi quản lý của bộ, cơ quan ngang bộ và chính quyền địa phương; nhà đầu tư mua cổ phần; người lao động và đơn vị tư vấn.
• Ảnh hưởng và việc cần làm: BN Consulting có thể hỗ trợ rà soát điều kiện chuyển đổi, hồ sơ đăng ký doanh nghiệp, phương án vốn, tài sản và lao động; các dự án đang triển khai cần đối chiếu điều khoản chuyển tiếp trước khi thay đổi quy trình.

Nguồn chính thức: Nghị định 373/2026/NĐ-CP

5. Đấu thầu

Nghị định 374/2026/NĐ-CP – đấu thầu theo CPTPP, EVFTA và UKVFTA

Mới ban hành, chưa có hiệu lực

• Cơ quan ban hành: Chính phủ; ban hành ngày 30/09/2026; hiệu lực từ 14/11/2026.
• Nội dung cốt lõi: quy định lựa chọn nhà thầu đối với gói thầu đồng thời đáp ứng điều kiện về ngưỡng giá, cơ quan mua sắm, hàng hóa/dịch vụ và phạm vi cam kết tại CPTPP, EVFTA, UKVFTA; kèm danh mục cơ quan mua sắm, dịch vụ, hàng hóa, ngưỡng giá và ngoại lệ.
• So với trước: từ ngày hiệu lực, Nghị định 95/2020/NĐ-CP và các văn bản sửa đổi liên quan hết hiệu lực. Đấu thầu nội khối trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia được thực hiện từ 01/03/2027.
• Đối tượng chịu tác động: cơ quan mua sắm thuộc danh mục, chủ đầu tư, bên mời thầu, nhà thầu trong nước và nhà thầu từ các nước thành viên.
• Ảnh hưởng và việc cần làm: phân loại đúng gói thầu theo từng phụ lục/hiệp định; cập nhật kế hoạch và hồ sơ nếu chưa phát hành hoặc chưa đóng thầu vào ngày 14/11/2026 theo điều khoản chuyển tiếp.

Nguồn chính thức: Nghị định 374/2026/NĐ-CP

6. Hải quan, thương mại và truy xuất nguồn gốc

Nghị định 372/2026/NĐ-CP – định danh, xác thực và truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa

Mới ban hành, chưa có hiệu lực

• Cơ quan ban hành: Chính phủ; ban hành ngày 29/09/2026; hiệu lực từ 01/01/2027.
• Nội dung cốt lõi: thiết lập Nền tảng quốc gia và Cơ sở dữ liệu quốc gia phục vụ định danh, xác thực, truy xuất nguồn gốc; quy định mã UID, cơ chế kết nối/chia sẻ dữ liệu và trách nhiệm của cơ quan quản lý, tổ chức sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, vận chuyển, lưu kho.
• Phạm vi bắt buộc: sản phẩm, hàng hóa rủi ro cao phải thực hiện theo danh mục, lộ trình, phương thức và yêu cầu dữ liệu do bộ quản lý ngành/lĩnh vực ban hành; hàng hóa rủi ro trung bình hoặc thấp được khuyến khích tự nguyện. Hàng xuất khẩu áp dụng tự nguyện, trừ khi pháp luật chuyên ngành quy định khác.
• Chuyển tiếp: dữ liệu và mã số, mã vạch hợp lệ đã có không phải khai báo hoặc cấp lại; hệ thống hiện hữu phải kết nối với nền tảng quốc gia chậm nhất sáu tháng kể từ khi nền tảng được công bố đủ điều kiện hoạt động.
• Ảnh hưởng và việc cần làm: BN Consulting nên lập danh mục khách hàng có sản phẩm thuộc nhóm rủi ro cao, rà soát dữ liệu chủ sản phẩm, hệ thống mã và khả năng tích hợp; chưa nên thông báo mọi doanh nghiệp phải lập tức thay mã hàng hóa.

Nguồn chính thức: Nghị định 372/2026/NĐ-CP

Thông tư 142/2026/TT-BTC – thủ tục hải quan đối với bưu chính và chuyển phát nhanh quốc tế

Mới ban hành, chưa có hiệu lực

• Cơ quan ban hành: Bộ Tài chính; ban hành ngày 29/09/2026; hiệu lực từ 16/11/2026.
• Nội dung cốt lõi: sửa Thông tư 49/2015/TT-BTC và 191/2015/TT-BTC; cập nhật phân nhóm hàng, hồ sơ/chứng từ điện tử, định danh và xác thực điện tử đối với hàng nhóm 1, cơ chế nộp và đối chiếu thuế qua tài khoản tiền gửi, khai bổ sung, hàng chuyển cửa khẩu và hàng thu gom ngoài lãnh thổ quá cảnh qua Việt Nam.
• Biểu mẫu: thay thế, bổ sung nhiều mẫu bảng kê và bãi bỏ một số mẫu cũ; Cục Hải quan có trách nhiệm nâng cấp hệ thống xử lý dữ liệu.
• Đối tượng chịu tác động: doanh nghiệp bưu chính được chỉ định, doanh nghiệp chuyển phát nhanh quốc tế, người gửi/nhận hàng và đại lý làm thủ tục.
• Ảnh hưởng và việc cần làm: cập nhật phần mềm khai báo, danh mục chỉ tiêu và biểu mẫu trước 16/11/2026; kiểm thử quy trình định danh điện tử và đối soát tiền thuế với cơ quan hải quan.

Nguồn chính thức: Thông tư 142/2026/TT-BTC

Các cập nhật liên quan khác

• Nghị định 365/2026/NĐ-CP về kinh doanh xuất, nhập khẩu gạo được ban hành ngày 23/09/2026 và bắt đầu có hiệu lực ngày 01/10/2026. Đây là cập nhật trạng thái hiệu lực trong tuần; doanh nghiệp trong chuỗi gạo cần chuyển từ chuẩn bị sang áp dụng. Nguồn chính thức.
• Thông tư 61/2026/TT-BCT ban hành ngày 29/09/2026, hiệu lực 01/07/2027, ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về trụ sạc, trạm sạc xe điện. Chủ đầu tư dự án hạ tầng sạc, nhà sản xuất và nhà nhập khẩu thiết bị nên đưa mốc hiệu lực vào kế hoạch thiết kế–mua sắm–chứng nhận. Nguồn chính thức.

7. Lao động, doanh nghiệp có yếu tố nước ngoài, giấy phép lao động và visa

Nghị định 371/2026/NĐ-CP – người lao động Việt Nam làm việc cho tổ chức, cá nhân nước ngoài

Đã ban hành, chưa có hiệu lực

• Cơ quan ban hành: Chính phủ; ban hành ngày 25/09/2026; hiệu lực từ 15/11/2026; nội dung được Cổng Thông tin Chính phủ giới thiệu chính thức ngày 28/09/2026.
• Nội dung cốt lõi: quy định tuyển dụng và quản lý người lao động Việt Nam làm việc cho cơ quan ngoại giao, tổ chức quốc tế, văn phòng đại diện Chính phủ nước ngoài, cơ quan thông tấn nước ngoài, tổ chức phi chính phủ nước ngoài và cá nhân nước ngoài thuộc phạm vi Nghị định. Thông tin tuyển dụng phải được công khai trên Sàn giao dịch việc làm quốc gia, cổng việc làm hợp pháp hoặc trang chính thức của tổ chức; việc ký và chấm dứt hợp đồng phải được thông báo, quản lý theo trình tự của Nghị định.
• So với trước: từ ngày 15/11/2026, phần quy định tương ứng tại Nghị định 152/2020/NĐ-CP đã được sửa đổi bởi Nghị định 70/2023/NĐ-CP hết hiệu lực. Văn phòng đại diện của tổ chức nước ngoài hoạt động trong các lĩnh vực kinh tế, thương mại, tài chính, ngân hàng, bảo hiểm, khoa học–kỹ thuật, văn hóa, giáo dục, y tế và tư vấn pháp luật nước ngoài tiếp tục thực hiện theo Bộ luật Lao động và pháp luật liên quan.
• Ảnh hưởng và việc cần làm: cần xác định chính xác khách hàng có thuộc phạm vi hẹp của Nghị định hay không; nếu có, cập nhật quy trình đăng tuyển, ký hợp đồng, lập hồ sơ quản lý và thông báo chấm dứt trước ngày hiệu lực.

Văn bản chính thức · Tóm tắt chính thức của Chính phủ

Giấy phép lao động và visa: trong phạm vi rà soát tuần 28/09–04/10/2026, chưa ghi nhận thay đổi đáng kể mới về giấy phép lao động cho người nước ngoài hoặc thị thực. Nghị định 371/2026/NĐ-CP nêu trên điều chỉnh lao động Việt Nam làm cho tổ chức/cá nhân nước ngoài, không phải văn bản mới về cấp giấy phép lao động cho người nước ngoài.

8. Kế toán, hóa đơn và các nhóm chưa có thay đổi đáng kể

• Kế toán doanh nghiệp: Chưa ghi nhận thay đổi đáng kể.
• Hóa đơn điện tử: Chưa ghi nhận thay đổi đáng kể.
• Đăng ký doanh nghiệp thông thường: ngoài quy định chuyên biệt về chuyển đổi đơn vị sự nghiệp công lập tại Nghị định 373/2026/NĐ-CP, chưa ghi nhận thay đổi đáng kể.
• Đầu tư nước ngoài thông thường: chưa ghi nhận sửa đổi chung mới về thủ tục cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư; các cập nhật tuần này chủ yếu liên quan PPP, chi nhánh ngân hàng nước ngoài và tổ chức nước ngoài sử dụng lao động Việt Nam.

9. Dự thảo và đề xuất

Trong phạm vi các hồ sơ chính thức được rà soát cho tuần này, chưa ghi nhận dự thảo mới có mức độ tác động trực tiếp đủ lớn để đưa vào danh mục cảnh báo riêng cho BN Consulting. Các dự thảo đang lưu hành không được trình bày trong bản tin này như quy định đã có hiệu lực.

10. Việc BN Consulting cần chủ động

• Gửi cảnh báo ngắn cho khách hàng sử dụng nhiều nhiên liệu về việc chính sách thuế xăng dầu chỉ được kéo dài đến hết 31/12/2026.
• Rà soát ngay hồ sơ PPP/BT đang thực hiện để xác định điều khoản chuyển tiếp của Nghị định 377/2026/NĐ-CP và chuẩn bị áp dụng định mức mới tại Thông tư 72/2026/TT-BXD.
• Lập danh sách khách hàng có hàng hóa rủi ro cao hoặc hệ thống truy xuất riêng để chuẩn bị kết nối Nền tảng quốc gia theo Nghị định 372/2026/NĐ-CP.
• Cập nhật bộ biểu mẫu và quy trình điện tử cho khách hàng bưu chính/chuyển phát nhanh trước 16/11/2026.
• Phân loại khách hàng là tổ chức nước ngoài theo đúng Nghị định 371/2026/NĐ-CP; tránh áp dụng nhầm cho mọi doanh nghiệp FDI hoặc văn phòng đại diện thương mại.
• Đưa mốc 14/11/2026 và 01/03/2027 vào lịch kiểm soát đối với gói thầu thuộc CPTPP, EVFTA hoặc UKVFTA.

Bản tin được biên soạn cho mục đích cập nhật thông tin chung. Khi áp dụng cho hồ sơ cụ thể, cần kiểm tra toàn văn, điều khoản chuyển tiếp và văn bản chuyên ngành liên quan.