Tuần qua ghi nhận các cập nhật trực tiếp đến doanh nghiệp xuất khẩu, nhập khẩu; doanh nghiệp kinh doanh hàng thuộc diện thuế tiêu thụ đặc biệt; hoạt động cơ cấu vốn nhà nước, xử lý nợ; đầu tư cụm công nghiệp và giao dịch hàng hóa qua sở giao dịch.
1. Thuế, hải quan và xuất nhập khẩu
Thông tư 136/2026/TT-BTC – hồ sơ xác định hàng xuất khẩu không chịu thuế tiêu thụ đặc biệt
Thay đổi cốt lõi: làm rõ hồ sơ đối với hàng hóa do tổ chức, cá nhân sản xuất, gia công hoặc thuê gia công, sau đó bán hoặc ủy thác cho đơn vị khác xuất khẩu. Hồ sơ gồm hợp đồng bán hàng để xuất khẩu hoặc hợp đồng ủy thác xuất khẩu; hóa đơn bán hàng/giao hàng ủy thác; biên bản thanh lý nếu hợp đồng đã thanh lý toàn bộ hoặc từng phần; cùng hồ sơ hải quan và chứng từ thanh toán theo điều kiện áp dụng.
Thời điểm phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt được xác định theo hợp đồng hoặc phụ lục hợp đồng; hình thức chứng từ thực hiện theo pháp luật thuế giá trị gia tăng.
Đối tượng chịu tác động: doanh nghiệp sản xuất, gia công, thuê gia công hàng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt; doanh nghiệp nhận ủy thác hoặc mua hàng để xuất khẩu.
Ảnh hưởng và việc cần làm: so với quy định cũ, hồ sơ được mô tả cụ thể hơn theo chuỗi giao dịch qua đơn vị trung gian. BN Consulting cần bổ sung checklist hợp đồng–hóa đơn–thanh lý–hải quan–thanh toán, đồng thời đối chiếu điều khoản thanh toán trên hợp đồng với chứng từ ngân hàng trước khi xác định hàng hóa thuộc trường hợp không chịu thuế.
Nguồn chính thức: Thông tư 136/2026/TT-BTC
Thông tư 85/2026/TT-BTC – quy định mới về phân loại hàng hóa và mã HS
Thay đổi cốt lõi: quy định thống nhất việc phân loại, phân tích để phân loại hàng xuất nhập khẩu và xây dựng cơ sở dữ liệu Danh mục hàng hóa. Mỗi mặt hàng được xác định một mã số duy nhất; kết quả phân loại được sử dụng đồng thời cho chính sách quản lý chuyên ngành và mức thuế tại thời điểm đăng ký tờ khai. Quy trình lấy mẫu, tiếp nhận mẫu, phân tích và trả kết quả được chuẩn hóa lại.
Đối tượng chịu tác động: doanh nghiệp xuất nhập khẩu, doanh nghiệp FDI có hoạt động nhập máy móc/nguyên liệu, đại lý hải quan và đơn vị logistics.
Ảnh hưởng và việc cần làm: doanh nghiệp nên chuẩn hóa tên hàng, thành phần, tính năng, công dụng, catalogue và hồ sơ kỹ thuật; rà soát các mã HS đang dùng cho mặt hàng có cấu tạo phức tạp hoặc từng phát sinh bất đồng. Không nên sao chép mã HS từ tờ khai cũ nếu mô tả hoặc đặc tính hàng hóa đã thay đổi.
Nguồn chính thức: Thông tư 85/2026/TT-BTC
2. Tài chính doanh nghiệp, xử lý nợ và vốn nhà nước
Nghị định 357/2026/NĐ-CP – nguồn thu từ cơ cấu lại vốn nhà nước và cổ phần hóa
Nội dung cốt lõi: thiết lập cơ chế quản lý, nộp, sử dụng và xử lý các khoản thu từ cơ cấu lại vốn nhà nước tại doanh nghiệp và chuyển đơn vị sự nghiệp công lập thành công ty cổ phần; quy định việc rà soát các khoản phải thu, lãi chậm nộp, trách nhiệm của cơ quan đại diện chủ sở hữu và xử lý chuyển tiếp.
Đối tượng chịu tác động: doanh nghiệp có vốn nhà nước, doanh nghiệp/đơn vị sự nghiệp đang cổ phần hóa, cơ quan đại diện chủ sở hữu, SCIC và tổ chức tư vấn cổ phần hóa.
Ảnh hưởng và việc cần làm: khách hàng thuộc diện cơ cấu lại cần lập danh sách khoản phải nộp, khoản phải thu và tình trạng xử lý lãi chậm nộp; đối chiếu hồ sơ xác định giá trị doanh nghiệp, quyết toán cổ phần hóa và số liệu bàn giao trước ngày 01/11/2026.
Nguồn chính thức: Nghị định 357/2026/NĐ-CP
Nghị định 358/2026/NĐ-CP – cơ chế hoạt động và tài chính của DATC
Nội dung cốt lõi: quy định lại ngành nghề, nguyên tắc mua và xử lý nợ/tài sản, cơ chế ghi nhận doanh thu–chi phí, quản lý vốn và phân phối kết quả tài chính của Công ty TNHH MTV Mua bán nợ Việt Nam (DATC). Phương án mua, xử lý nợ và tài sản đã được phê duyệt trước ngày hiệu lực có thể tiếp tục thực hiện hoặc được sửa đổi để chuyển sang cơ chế mới.
Đối tượng chịu tác động: DATC; doanh nghiệp tái cơ cấu có khoản nợ/tài sản được DATC mua hoặc xử lý; chủ nợ, nhà đầu tư tham gia phương án xử lý nợ.
Ảnh hưởng và việc cần làm: doanh nghiệp đang làm việc với DATC nên rà soát quyết định phê duyệt phương án, định giá tài sản, nghĩa vụ phối hợp và lựa chọn cơ chế chuyển tiếp; chưa mặc định phải lập lại toàn bộ phương án đã phê duyệt.
Nguồn chính thức: Nghị định 358/2026/NĐ-CP · Thông tin hướng dẫn của Chính phủ
Nghị định 359/2026/NĐ-CP – khung tổ chức và hoạt động mới của VAMC
Nội dung cốt lõi: quy định việc thành lập, tổ chức quản trị, hoạt động mua và xử lý nợ xấu, quản lý tài sản bảo đảm và cơ chế tài chính của Công ty Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam (VAMC).
Đối tượng chịu tác động: VAMC, tổ chức tín dụng, khách hàng vay có khoản nợ xấu được chuyển giao và bên mua nợ/tài sản bảo đảm.
Ảnh hưởng và việc cần làm: doanh nghiệp có khoản nợ đang hoặc dự kiến xử lý qua VAMC cần rà soát quyền, nghĩa vụ trong hồ sơ tín dụng, tài sản bảo đảm, phương án tái cơ cấu và cơ chế làm việc sau ngày 06/11/2026. Đây không phải quy định làm thay đổi tức thời nghĩa vụ của mọi doanh nghiệp vay vốn.
Nguồn chính thức: Nghị định 359/2026/NĐ-CP
3. Đầu tư, dự án và hoạt động thương mại
Nghị định 303/2026/NĐ-CP – quản lý và phát triển cụm công nghiệp
Thay đổi cốt lõi: bổ sung các mô hình cụm công nghiệp chuyên ngành, hỗ trợ, sinh thái và công nghệ cao; điều chỉnh điều kiện thành lập, mở rộng cụm công nghiệp và một số nội dung về lựa chọn chủ đầu tư xây dựng hạ tầng. Với địa bàn cấp xã đã có cụm công nghiệp, điều kiện về tỷ lệ lấp đầy hoặc quỹ đất công nghiệp chưa cho thuê được xác định theo tiêu chí mới.
Đối tượng chịu tác động: nhà đầu tư hạ tầng cụm công nghiệp, doanh nghiệp sản xuất dự kiến thuê đất, UBND địa phương và đơn vị tư vấn dự án.
Ảnh hưởng và việc cần làm: hồ sơ đề xuất thành lập/mở rộng cụm công nghiệp cần cập nhật loại hình, điều kiện đất đai, tỷ lệ lấp đầy, năng lực chủ đầu tư và quy định chuyển tiếp; BN Consulting nên rà soát lại đề xuất dự án đang chuẩn bị trước khi nộp.
Nguồn chính thức: Nghị định 303/2026/NĐ-CP
Nghị định 302/2026/NĐ-CP – mua bán hàng hóa qua sở giao dịch hàng hóa
Nội dung cốt lõi: quy định điều kiện thành lập sở giao dịch hàng hóa, quyền và trách nhiệm của sở, điều kiện hoạt động của thương nhân môi giới, thành viên kinh doanh/thành viên môi giới, phương thức giao dịch và xử lý khi chấm dứt tư cách thành viên.
Đối tượng chịu tác động: sở giao dịch hàng hóa, thương nhân môi giới, thành viên giao dịch, doanh nghiệp sản xuất–xuất nhập khẩu giao dịch hàng hóa qua sở.
Ảnh hưởng và việc cần làm: doanh nghiệp tham gia hoặc ủy thác giao dịch cần rà soát tư cách thành viên, hợp đồng ủy thác, cơ chế ký quỹ, công bố thông tin và phương án xử lý hợp đồng khi thành viên chấm dứt tư cách.
Nguồn chính thức: Nghị định 302/2026/NĐ-CP
Nghị định 347/2026/NĐ-CP – bắt đầu áp dụng yêu cầu về dịch vụ dữ liệu và khai báo PCCC
Doanh nghiệp cung cấp sản phẩm, dịch vụ phân tích–tổng hợp dữ liệu thuộc phạm vi điều chỉnh cần thực hiện nghĩa vụ thông báo; chủ đầu tư công trình thuộc diện áp dụng phải lưu ý nghiệm thu và khai báo dữ liệu phòng cháy trước khi đưa công trình vào sử dụng. BN Consulting cần phân loại đúng đối tượng, không mở rộng nghĩa vụ này cho mọi doanh nghiệp chỉ sử dụng dữ liệu.
Nguồn chính thức: Nghị định 347/2026/NĐ-CP
4. Bãi bỏ và văn bản hợp nhất đáng lưu ý
Nghị định 356/2026/NĐ-CP – bãi bỏ các nghị định không còn phù hợp
Nội dung cốt lõi: bãi bỏ toàn bộ 18 nghị định và bãi bỏ một phần 06 nghị định trong các lĩnh vực căn cước cũ, thanh tra, y tế, văn hóa, tài nguyên–môi trường, xây dựng, giống cây trồng và phân cấp địa phương. Phần đáng chú ý với hồ sơ doanh nghiệp/dự án gồm việc bãi bỏ Điều 6, Điều 7 Nghị định 22/2023/NĐ-CP và Điều 13 Nghị định 35/2023/NĐ-CP.
Ảnh hưởng và việc cần làm: đây chủ yếu là hoạt động làm sạch hệ thống văn bản. BN Consulting nên rà soát các mẫu báo cáo, ý kiến tư vấn và hồ sơ dự án còn viện dẫn điều khoản bị bãi bỏ trước ngày 01/12/2026; không suy diễn rằng toàn bộ quy định chuyên ngành liên quan đã bị hủy bỏ.
Nguồn chính thức: Nghị định 356/2026/NĐ-CP
Văn bản hợp nhất 79/2026/VBHN-TT-BCT và 82/2026/VBHN-QĐ-BNNMT
- 79/2026/VBHN-TT-BCT: hệ thống hóa quy định về khai báo, quản lý và sử dụng cơ sở dữ liệu môi trường ngành Công Thương.
- 82/2026/VBHN-QĐ-BNNMT: hệ thống hóa tiêu chí xác định dự án/phương án kinh doanh ứng dụng công nghệ cao trong nông nghiệp và danh mục công nghệ cao ưu tiên.
Việc cần làm: dùng bản hợp nhất làm tài liệu tra cứu khi tư vấn dự án công nghiệp hoặc nông nghiệp công nghệ cao, nhưng khi xác định ngày hiệu lực và nội dung sửa đổi phải đối chiếu văn bản gốc cấu thành.
Nguồn chính thức: VBHN 79/2026 · Nguồn chính thức: VBHN 82/2026
5. Dự thảo, đề xuất – chưa có hiệu lực
Dự thảo Thông tư về kiểm toán độc lập đối với đơn vị có lợi ích công chúng
Thời hạn lấy ý kiến kết thúc ngày 14/09/2026. Đây vẫn là dự thảo, chưa thay đổi nghĩa vụ kiểm toán hiện hành. BN Consulting chỉ nên theo dõi bản chính thức, chưa cập nhật hợp đồng hoặc checklist kiểm toán theo nội dung đề xuất.
6. Các nhóm chưa ghi nhận thay đổi đáng kể
- Kế toán doanh nghiệp thông thường: Chưa ghi nhận thay đổi đáng kể.
- Hóa đơn điện tử: Chưa ghi nhận thay đổi đáng kể.
- Đăng ký và quản trị doanh nghiệp tư nhân: Chưa ghi nhận thay đổi đáng kể.
- Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài: Chưa ghi nhận thay đổi riêng về thủ tục thành lập/điều chỉnh dự án; doanh nghiệp FDI xuất nhập khẩu chịu tác động chung của Thông tư 85/2026/TT-BTC.
- Lao động, giấy phép lao động và visa: Chưa ghi nhận thay đổi đáng kể trong kỳ rà soát.
7. Việc BN Consulting cần chủ động thực hiện
- Gửi cảnh báo cho khách hàng xuất khẩu hàng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt về bộ hồ sơ mới và thời điểm chứng từ thanh toán.
- Rà soát mã HS, catalogue, thành phần và công dụng của mặt hàng nhập khẩu thường xuyên; ưu tiên hàng từng bị tham vấn hoặc phân tích phân loại.
- Lập danh sách khách hàng có vốn nhà nước, đang cổ phần hóa hoặc xử lý nợ qua DATC/VAMC để chuẩn bị hồ sơ trước các mốc 30/10, 01/11 và 06/11/2026.
- Cập nhật checklist đầu tư cụm công nghiệp và hợp đồng giao dịch hàng hóa qua sở giao dịch từ 15/09/2026.
- Rà soát văn bản viện dẫn trong hồ sơ tài nguyên–môi trường và xây dựng trước khi Nghị định 356/2026/NĐ-CP có hiệu lực.
- Tiếp tục theo dõi dự thảo kiểm toán độc lập; không trình bày nội dung dự thảo như quy định đã ban hành.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét