Bản tin pháp luật BN Consulting tuần 21–27/09/2026

 Tuần này nổi bật với khung mới về kinh doanh xuất nhập khẩu gạo, kế hoạch phát triển khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, yêu cầu an ninh đối với một số dự án, vận hành sàn dữ liệu và danh mục cơ sở phải kiểm kê khí nhà kính. Bản tin phân biệt rõ văn bản đã có hiệu lực, văn bản mới ban hành nhưng chưa có hiệu lực và nội dung đang trong quá trình xây dựng.

1. Thuế, kế toán và hóa đơn

Chưa ghi nhận thay đổi đáng kể được ban hành hoặc bắt đầu có hiệu lực trong giai đoạn 21–27/09/2026 đối với chế độ thuế, kế toán doanh nghiệp và hóa đơn có phạm vi tác động chung tới khách hàng của BN Consulting.

2. Tài chính doanh nghiệp, ngân hàng và thanh toán

Thông tư 47/2026/TT-NHNN – sửa cơ chế giám sát hệ thống thanh toán và trung gian thanh toán

Cơ quan ban hành	Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
Ngày ban hành	24/09/2026
Ngày hiệu lực	01/07/2027
Trạng thái	Mới ban hành – chưa có hiệu lực; sửa đổi Thông tư 41/2024/TT-NHNN

Nội dung cốt lõi: bổ sung yêu cầu bảo quản, lưu trữ và bảo mật tài liệu, thông tin, dữ liệu phục vụ giám sát; làm rõ trường hợp kiểm tra tại chỗ theo kế hoạch hoặc đột xuất; quy định trách nhiệm bố trí nhân sự, thiết bị để phục vụ kiểm tra dữ liệu trên hệ thống công nghệ thông tin; điều chỉnh cơ chế phối hợp giữa đơn vị giám sát, thanh tra, cơ quan phòng chống rửa tiền và Ngân hàng Nhà nước chi nhánh khu vực; đồng thời thay thế một số phụ lục báo cáo, chỉ tiêu giám sát.

Đối tượng chịu tác động: tổ chức vận hành hệ thống thanh toán quan trọng, tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán, tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài có liên quan.

Ảnh hưởng thực tế: khách hàng fintech hoặc trung gian thanh toán nên chuẩn bị sớm quy trình lưu trữ dữ liệu giám sát, đầu mối phối hợp kiểm tra và khả năng trích xuất dữ liệu. BN Consulting cần cập nhật checklist tuân thủ nhưng không coi đây là nghĩa vụ đã áp dụng ngay trong tháng 9/2026.

Việc cần làm: lập kế hoạch gap analysis trước 01/07/2027; đối chiếu phụ lục báo cáo mới với dữ liệu hiện có; rà soát phân quyền truy cập, bảo mật và thời hạn lưu trữ theo pháp luật liên quan. Nguồn chính thức.

Quyết định 1842/QĐ-TTg – kế hoạch triển khai Luật 23/2026/QH16

Cơ quan ban hành	Thủ tướng Chính phủ
Ngày ban hành	25/09/2026
Trạng thái	Kế hoạch triển khai; không tự đặt nghĩa vụ báo cáo mới cho doanh nghiệp

Quyết định phân công triển khai Luật 23/2026/QH16 sửa đổi Luật Ngân hàng Nhà nước, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng; Luật có hiệu lực từ 01/12/2026. Ngân hàng Nhà nước được giao xây dựng Nghị định về quản lý cán cân thanh toán quốc tế và trạng thái đầu tư quốc tế của Việt Nam, trình Chính phủ trước 01/11/2026.

Ảnh hưởng thực tế và việc cần làm: doanh nghiệp FDI, tổ chức tín dụng và doanh nghiệp có giao dịch vốn xuyên biên giới nên theo dõi văn bản hướng dẫn; chưa tự suy đoán biểu mẫu hoặc kỳ báo cáo khi Nghị định chưa được ban hành. Nguồn Chính phủ.

3. Đăng ký và quản trị doanh nghiệp

Chưa ghi nhận thay đổi đáng kể có phạm vi áp dụng chung về đăng ký doanh nghiệp, tổ chức quản trị hoặc công bố thông tin doanh nghiệp trong tuần.

4. Đầu tư, dự án đầu tư và doanh nghiệp có vốn nước ngoài

Nghị quyết 280/NQ-CP – kế hoạch phát triển khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài

Cơ quan ban hành	Chính phủ
Ngày ban hành	22/09/2026
Trạng thái	Đã ban hành; kế hoạch hành động, chủ yếu giao nhiệm vụ cho bộ, ngành và địa phương

Nội dung cốt lõi: yêu cầu rà soát quy định trong các lĩnh vực đầu tư, doanh nghiệp, đất đai, quy hoạch, xây dựng, thuế, hải quan, ngoại hối, dữ liệu và lao động; thúc đẩy số hóa thủ tục; nghiên cứu nới tiếp cận thị trường trong ngành ưu tiên; xây dựng cơ chế hậu kiểm cam kết đầu tư và thu hồi ưu đãi, hỗ trợ khi nhà đầu tư không thực hiện cam kết; ưu tiên dự án công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh, phát triển nhà cung ứng trong nước và đào tạo nhân lực Việt Nam.

So với hiện hành: Nghị quyết chưa sửa trực tiếp điều kiện đầu tư hay ưu đãi của một dự án cụ thể. Đây là định hướng và phân công xây dựng chính sách, vì vậy doanh nghiệp không nên áp dụng các ưu đãi được nêu định hướng như quyền lợi đã phát sinh.

Đối tượng chịu tác động: cơ quan quản lý đầu tư, địa phương, nhà đầu tư nước ngoài, doanh nghiệp FDI và nhà cung ứng trong nước.

Ảnh hưởng thực tế và việc cần làm: BN Consulting nên giúp khách hàng FDI chuẩn hóa hồ sơ cam kết về công nghệ, R&D, đào tạo, tỷ lệ nội địa hóa, ESG và hiệu quả sử dụng đất; theo dõi danh mục ngành hạn chế tiếp cận thị trường và chính sách hỗ trợ đào tạo khi được ban hành. Nguồn Chính phủ.

Nghị định 312/2026/NĐ-CP – yêu cầu an ninh đối với chiến lược, quy hoạch và dự án liên quan

Cơ quan ban hành	Chính phủ
Ngày ban hành	07/08/2026
Ngày hiệu lực	22/09/2026
Trạng thái	Bắt đầu có hiệu lực trong tuần

Nội dung cốt lõi: chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, đề án và dự án phát triển kinh tế – xã hội liên quan đến an ninh phải đáp ứng yêu cầu bảo đảm an ninh. Đối với dự án liên quan, yêu cầu được xem xét gồm tuân thủ pháp luật về an ninh, bí mật nhà nước, quy hoạch đất an ninh, hạ tầng phòng cháy chữa cháy; người đại diện theo pháp luật không có hoạt động xâm phạm an ninh quốc gia; ngành nghề kinh doanh có điều kiện phải có phương án bảo đảm an ninh, trật tự theo pháp luật. Cơ quan chủ trì thẩm định gửi hồ sơ để Bộ Công an hoặc Công an cấp tỉnh tham gia ý kiến khi thuộc trường hợp áp dụng.

Đối tượng chịu tác động: tổ chức kinh tế, nhà đầu tư Việt Nam và nước ngoài, cá nhân và cơ quan tham gia lập hoặc thẩm định dự án liên quan đến an ninh.

Ảnh hưởng thực tế và việc cần làm: ở giai đoạn tiền khả thi hoặc xin chấp thuận đầu tư, BN Consulting cần sàng lọc yếu tố đất đai, dữ liệu, hạ tầng trọng yếu, ngành nghề có điều kiện và phương án an ninh; dự trù bước lấy ý kiến trong lịch trình dự án nhưng chỉ áp dụng khi dự án thuộc phạm vi liên quan. Văn bản chính thức.

5. Thương mại và xuất nhập khẩu

Nghị định 365/2026/NĐ-CP – khung mới về kinh doanh xuất, nhập khẩu gạo

Cơ quan ban hành	Chính phủ
Ngày ban hành	23/09/2026
Ngày hiệu lực	01/10/2026
Trạng thái	Mới ban hành – sắp có hiệu lực; thay thế Nghị định 107/2018/NĐ-CP và Nghị định 01/2025/NĐ-CP

Điểm mới cốt lõi:

• Giảm điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo từ ba xuống hai điều kiện: ít nhất một kho chuyên dùng và một cơ sở xay xát đáp ứng quy định về an toàn thực phẩm, tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật.
• Mở rộng miễn điều kiện, giấy chứng nhận, dự trữ lưu thông và báo cáo định kỳ đối với xuất khẩu gạo hữu cơ, gạo đồ và gạo bổ sung vi chất dinh dưỡng.
• Bỏ yêu cầu nộp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp/đầu tư trong hồ sơ khi cơ quan nhà nước có thể tra cứu; rút thời gian cấp giấy chứng nhận từ 15 xuống 10 ngày làm việc và thời gian xử lý hồ sơ chưa đầy đủ từ 7 xuống 5 ngày làm việc.
• Rút thời gian cấp lại/sửa đổi/bổ sung giấy chứng nhận từ 10 xuống 7 ngày làm việc; giảm báo cáo xuất khẩu định kỳ từ ba lần mỗi tháng xuống một lần vào ngày 05 hằng tháng.
• Chỉ thương nhân có giấy chứng nhận mới được nhận ủy thác xuất khẩu; bổ sung các trường hợp thu hồi giấy chứng nhận và cơ chế đánh giá tín nhiệm thương nhân từ 01/01/2028.

Đối tượng chịu tác động: thương nhân xuất nhập khẩu gạo, doanh nghiệp FDI kinh doanh xuất khẩu gạo, đơn vị cho thuê kho/cơ sở xay xát và các hiệp hội ngành hàng.

Chuyển tiếp: giấy chứng nhận đã cấp theo quy định cũ tiếp tục được sử dụng đến hết thời hạn, trừ trường hợp đề nghị cấp lại, sửa đổi hoặc bổ sung. Thương nhân nhập khẩu gạo phải đăng ký kế hoạch nhập khẩu với Bộ Công Thương trong 45 ngày kể từ ngày Nghị định có hiệu lực.

Ảnh hưởng thực tế và việc cần làm: khách hàng trong ngành gạo cần đối chiếu hợp đồng thuê kho/xay xát với thời hạn giấy chứng nhận; cập nhật lịch báo cáo, dự trữ và điều kiện nhận ủy thác; doanh nghiệp nhập khẩu chuẩn bị đăng ký kế hoạch trong thời hạn chuyển tiếp. Văn bản chính thức; tổng hợp điểm mới của VCCI dẫn Cục Xuất nhập khẩu.

6. Dữ liệu, công nghệ và tuân thủ môi trường

Nghị định 314/2026/NĐ-CP – hoạt động của sàn dữ liệu

Cơ quan ban hành	Chính phủ
Ngày ban hành	08/08/2026
Ngày hiệu lực	25/09/2026
Trạng thái	Bắt đầu có hiệu lực trong tuần

Nội dung cốt lõi: thiết lập khung vận hành Sàn dữ liệu quốc gia và các sàn dữ liệu khác, quy định về chủ thể tham gia, tài khoản giao dịch, niêm yết, giao kết và thực hiện giao dịch dữ liệu, sản phẩm và dịch vụ về dữ liệu. Nghị định nghiêm cấm lợi dụng sàn để mua bán dữ liệu cá nhân hoặc xử lý dữ liệu cá nhân trái pháp luật; sản phẩm có nguồn gốc từ dữ liệu cá nhân chỉ được giao dịch khi đáp ứng điều kiện khử nhận dạng và yêu cầu của pháp luật bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Đối tượng chịu tác động: tổ chức vận hành sàn dữ liệu, nhà cung cấp dữ liệu/sản phẩm/dịch vụ dữ liệu và tổ chức, cá nhân giao dịch trên sàn.

Ảnh hưởng thực tế và việc cần làm: khách hàng có mô hình khai thác hoặc thương mại hóa dữ liệu cần phân loại dữ liệu, chứng minh quyền sở hữu/quyền sử dụng, rà soát cơ sở xử lý dữ liệu cá nhân, biện pháp khử nhận dạng, điều khoản giao dịch và cơ chế tiếp nhận khiếu nại. Doanh nghiệp chỉ sử dụng dữ liệu nội bộ thông thường không mặc nhiên trở thành đối tượng kinh doanh sàn dữ liệu. Văn bản chính thức.

Quyết định 42/2026/QĐ-TTg – cập nhật danh mục cơ sở phải kiểm kê khí nhà kính

Cơ quan ban hành	Thủ tướng Chính phủ
Ngày ban hành	10/08/2026
Ngày hiệu lực	25/09/2026
Trạng thái	Bắt đầu có hiệu lực trong tuần; thay thế Quyết định 13/2024/QĐ-TTg

Thay đổi cốt lõi: danh mục cập nhật gồm 2.441 cơ sở, tăng 275 cơ sở so với danh mục năm 2024. Cơ cấu gồm 1.916 cơ sở ngành Công Thương, 53 cơ sở giao thông vận tải, 411 cơ sở xây dựng và 61 cơ sở thuộc ngành nông nghiệp – môi trường. Cơ sở có tên trong danh mục phải thực hiện kiểm kê và nộp báo cáo theo Nghị định 06/2022/NĐ-CP đã được sửa đổi. Cơ sở có tên trong danh mục cũ nhưng không còn tên trong danh mục mới được miễn nghĩa vụ nộp báo cáo cấp cơ sở từ năm 2027 đối với kỳ số liệu năm 2026.

Đối tượng chịu tác động: chỉ các cơ sở được liệt kê tại phụ lục và cơ quan quản lý có liên quan; không áp dụng đồng loạt cho mọi doanh nghiệp.

Ảnh hưởng thực tế và việc cần làm: BN Consulting cần tra tên pháp lý, địa điểm và ngành của từng cơ sở khách hàng trong phụ lục; nếu có tên, xác định đầu mối dữ liệu năng lượng/phát thải, quy trình kiểm kê và lịch báo cáo theo Nghị định liên quan; nếu bị loại khỏi danh mục, lưu hồ sơ chứng minh để áp dụng quy định miễn từ kỳ tương ứng. Quyết định và phụ lục chính thức.

7. Lao động, giấy phép lao động và visa

Chưa ghi nhận thay đổi đáng kể được ban hành hoặc bắt đầu có hiệu lực trong tuần đối với hợp đồng lao động, giấy phép lao động cho người nước ngoài, xuất nhập cảnh hoặc visa có phạm vi tác động trực tiếp, phổ biến tới khách hàng của BN Consulting.

8. Văn bản đang xây dựng – chưa có hiệu lực

Lưu ý: Nghị định về quản lý cán cân thanh toán quốc tế và trạng thái đầu tư quốc tế mới đang được giao xây dựng theo Quyết định 1842/QĐ-TTg, dự kiến trình Chính phủ trước 01/11/2026. Đây chưa phải quy định đã ban hành; chưa xác định biểu mẫu, kỳ hạn hay nghĩa vụ cụ thể của doanh nghiệp.

9. Việc BN Consulting cần theo dõi và chủ động thông báo khách hàng

• Thông báo ngay cho khách hàng xuất nhập khẩu gạo về mốc 01/10/2026, thời hạn chuyển tiếp 45 ngày đối với kế hoạch nhập khẩu và lịch báo cáo mới.
• Tra phụ lục Quyết định 42/2026/QĐ-TTg theo tên từng cơ sở khách hàng; lập danh sách đơn vị mới được bổ sung hoặc được loại khỏi danh mục kiểm kê khí nhà kính.
• Bổ sung bước sàng lọc yếu tố an ninh trong checklist pháp lý dự án đầu tư, đặc biệt với hạ tầng, dữ liệu, đất đai và ngành nghề kinh doanh có điều kiện.
• Đối với khách hàng FDI, chuẩn hóa hồ sơ cam kết đầu tư để sẵn sàng cho cơ chế hậu kiểm và theo dõi chính sách ưu đãi mới; chưa hạch toán lợi ích ưu đãi khi chưa có văn bản cụ thể.
• Với khách hàng fintech/trung gian thanh toán, lên kế hoạch chuẩn bị cho Thông tư 47/2026/TT-NHNN trước 01/07/2027.
• Theo dõi Nghị định về cán cân thanh toán và trạng thái đầu tư quốc tế; chỉ cập nhật nghĩa vụ báo cáo khi văn bản chính thức được ban hành.

Ghi chú phạm vi: Bản tin tổng hợp các thay đổi đáng chú ý trong giai đoạn 21–27/09/2026 trên cơ sở nguồn chính thức và nguồn tổ chức nghề nghiệp dẫn cơ quan quản lý. Nội dung có tính chất cập nhật chung, không thay thế ý kiến pháp lý cho giao dịch hoặc hồ sơ cụ thể.